Կենսաբանությու 9

Դաս 26

1. Ի՞նչ է էվոլյուցիան:

Էվոլյուցիան կենդանի օրգանիզմների երկարատև փոփոխության և զարգացման գործընթացն է։

2. Էվոլյուցիայի ինչպիսի՞ ապացույցներ գիտեք:

Բրածո մնացորդներ — հին կենդանիների և բույսերի քարացած մնացորդներն են, որոնց միջոցով գիտնականները իմանում են, թե ինչ օրգանիզմներ են ապրել անցյալում։

Հնէաբանական ապացույցներ — բրածոների ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվում են անցումային ձևեր, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են մի տեսակները փոխվել ու դարձել ուրիշ տեսակներ։

Սաղմնաբանական ապացույցներ — տարբեր կենդանիների սաղմերը զարգացման սկզբում նման են իրար, ինչը ցույց է տալիս նրանց ընդհանուր ծագումը։

Հոմոլոգ օրգաններ — տարբեր օրգանիզմների նման կառուցվածք ունեցող օրգաններ են, որոնք ապացուցում են ընդհանուր նախնու գոյությունը։

Ռուդիմենտներ (մնացորդային օրգաններ) — օրգաններ են, որոնք հիմա քիչ կամ ոչ մի կարևոր դեր չունեն, բայց նախնիների մոտ օգտակար են եղել։

ԴՆԹ-ի ուսումնասիրություն — օրգանիզմների գենետիկական նմանությունը ցույց է տալիս նրանց ազգակցական կապերն ու ընդհանուր ծագումը։

3. Թվարկե՛ք հնէաբանության ներկայացրած՝ Էվոլյուցիայի մասին վկայող փաստերը:

Բրածո մնացորդների հայտնաբերում

Անցումային ձևերի հայտնաբերում (օրինակ՝ Archaeopteryx)

Անհետացած օրգանիզմների գոյության ապացույցներ

4. Ինչի՞ մասին է վկայում ողնաշարավորների սաղմերի նմանությունը։

Այն ցույց է տալիս, որ նրանք ունեն ընդհանուր նախնի և առաջացել են նույն ծագումից։

5. Ըստ ձեզ՝ ինչո՞վ են կարևոր էվոլյուցիայի ապացույցները:

Էվոլյուցիայի ապացույցները կարևոր են, որովհետև օգնում են հասկանալ կենդանի օրգանիզմների ծագումը, նրանց զարգացման ուղին և տեսակների միջև կապերը։

Ֆիզիկա 9

Լույս:Լույսի տարածում:Լույսի անդրադարձումը:Լույսի անդրադարձման օրենքը:Լույսի բեկում:Լույսի բեկման օրենքը:

  1. Ինչ է լույսը՝ ըստ Նյուտոնի և ըստ Հյուգենսի:պատասխան. Ըստ Նյուտոնի լույսը մասնիկների՝ կորպուսկուլների հոսք է, իսկ ըստ Հյուգենսի այն տարածվող ալիք է:
  2. Որ լուսատու մարմինն են անվանում լույսի կետային աղբյուր:պատասխան. Կետային աղբյուր է կոչվում այն լուսատուն, որի չափերը շատ փոքր են դրանից մինչև դիտակետ եղած հեռավորության համեմատ:
  3. Լույսի բնական և արհեստական աղբյուրները:պատասխան. Բնական աղբյուրներն են Արեգակը և աստղերը, իսկ արհեստական են մարդու ստեղծած լամպերը, մոմերը և լապտերները:
  4. Որն է Արեգակի և Լուսնի լուսարձակման տարբերությունները:պատասխան. Արեգակը սեփական լույս ունեցող աղբյուր է, իսկ Լուսինը պարզապես անդրադարձնում է Արեգակի լույսը:
  5. Ինչ է լույսի ճառագայթը:պատասխան. Լույսի ճառագայթն այն գիծն է, որի երկայնքով տարածվում է լուսային էներգիան:
  6. Ինչպես է տարածվում լույսը համասեռ միջավայրում:պատասխան. Համասեռ թափանցիկ միջավայրում լույսը տարածվում է ուղղագիծ:
  7. Ինչպես են առաջանում ստվերը և կիսաստվերը:պատասխան. Ստվերն առաջանում է, երբ լույսի ճանապարհին անթափանց մարմին է լինում, իսկ կիսաստվերը՝ երբ մարմինը լուսավորվում է լույսի մեծ աղբյուրով:
  8. Որ լույսն է կոչվում անդրադարձած:պատասխան. Անդրադարձած է կոչվում այն լույսը, որը երկու միջավայրերի սահմանին հասնելով փոխում է ուղղությունը և մնում նույն միջավայրում:
  9. Ինչով են տարբերվում ցրիվ և հայելային անդրադարձումները:պատասխան. Հայելայինի դեպքում լույսն անդրադառնում է մի ուղղությամբ, իսկ ցրիվի դեպքում անհարթ մակերևույթից տարածվում է բոլոր ուղղություններով:
  10. Ինչ է օպտիկական սկավառակը:պատասխան. Օպտիկական սկավառակը սարք է, որով փորձնականորեն ստուգում են լույսի անդրադարձման և բեկման օրենքները:
  11. Ինչ է ճառագայթի անկման հարթությունը:պատասխան. Դա այն հարթությունն է, որի մեջ գտնվում են ընկնող ճառագայթը և անկման կետում մակերևույթին տարված ուղղահայացը:
  12. Որ անկյունն է կոչվում անկման անկյուն, և որը անդրադարձման անկյուն:պատասխան. Անկման անկյունը ընկնող ճառագայթի և ուղղահայացի կազմած անկյունն է, իսկ անդրադարձմանը՝ անդրադարձած ճառագայթի և նույն ուղղահայացի միջև անկյունը:
  13. Ձևակերպել լույսի անդրադարձման օրենքը:պատասխան. Ընկնող ճառագայթը, անդրադարձած ճառագայթը և ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ, իսկ անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը:
  14. Ինչու է առարկայի պատկերը հարթ հայելում կոչվում կեղծ և ինչպես են կառուցում այն:պատասխան. Պատկերը կոչվում է կեղծ, որովհետև այն առաջանում է ճառագայթների շարունակությունների հատումից հայելու հետևում: Այն կառուցելու համար հայելու հետևում գտնում են առարկայի կետերին համաչափ կետերը:
  15. Որ երևույթն է կոչվում լույսի բեկում:պատասխան. Լույսի բեկումն այն երևույթն է, երբ լույսը մի միջավայրից մյուսին անցնելիս փոխում է իր տարածման ուղղությունը:
  16. Ձևակերպել լույսի բեկման օրենքը:պատասխան. Ընկնող ճառագայթը, բեկված ճառագայթը և ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ, իսկ անկման և բեկման անկյունների սինուսների հարաբերությունը հաստատուն մեծություն է:
  17. Անկման, թե բեկման անկյունն է ավելի մեծ:պատասխան. Անկյունների մեծությունը կախված է միջավայրից. եթե լույսն անցնում է օդից ջրի մեջ, ապա անկման անկյունն ավելի մեծ է, քան բեկման անկյունը:
Ռուսաց լեզու

Практическая работа над грамматическими заданиями.

Вот ответы на ваши упражнения по русскому языку:

1. Напишите слова в нужной форме

  1. Ярославль находится на берегах реки Волги.
  2. В Москве много современных зданий.
  3. Мне нравится музыка современных российских композиторов.
  4. Выставка картин испанских художников открылась в Эрмитаже.
  5. У русских есть странный праздник — старый Новый год.
  6. Агата Кристи — автор многих детективных романов.
  7. Третьяковская галерея — один из самых известных музеев мира.
  8. У китайских студентов сейчас урок русского языка.
  9. Без этих книг я не смогу написать курсовую работу.
  10. Он вчера прилетел с Канарских островов.
  11. Во время летних каникул мы ездили в Москву.

2. Впишите нужную приставку

  1. Алексей уже ушёл на работу?
  2. Мы прошли мимо рынка и сразу увидели метро.
  3. Входите, дверь не закрыта.
  4. Вчера я вышел из дома в 8 часов.
  5. Не уходи, ещё рано.
  6. Занятия кончились, и мы пошли (или ушли) домой.
  7. Он перешёл на другую сторону улицы.
  8. По дороге домой я всегда захожу в магазин.
  9. Поезд на Москву отходит в 11 часов.
  10. Проходите, гости дорогие, садитесь!

3. Составьте словосочетания

  • Три: урока, друга, музея, писателя, рубля, преподавателя, подруги, улицы, ночи, площади, дочери, задания, упражнения.
  • Два/Две: две сестры, два брата, две девушки, два журнала, две копейки, две тетради, две школы, две собаки, две комнаты, две аудитории, два словаря, две симфонии.
  • Пять: студентов, женщин, преподавателей, машин, домов, морей, врачей, комнат, телефонов, столов, ламп, роз.

4. Сколько денег заплатил турист?

Складываем стоимость всех позиций:

$147 + 254 + 389 + 135 + 91 + 25 = 1041$

Всего: 1041 рубль (одна тысяча сорок один рубль).


5. Ходить / Идти / Ехать / Ездить

  1. Куда ты идёшь? Видишь, здесь грязно!
  2. По утрам бабушка ходит на рынок.
  3. Куда ты идёшь? В университет?
  4. Ты пойдёшь (или идёшь) с нами в театр?
  5. Каждый день я хожу на работу.
  6. Девочка ещё маленькая и не умеет ходить.
  7. Вчера мы целый день ходили по магазинам.
  8. Люди несут чемоданы, они идут на вокзал.
  9. На улице большая пробка. Все машины едут медленно.
  10. Мой маленький брат так любит ездить на поезде!
Ռուսաց լեզու

Орфей и Эвридика

О произведении

Миф «Орфей и Эвридика» – одна из самых красивых и трогательных историй любви в древнегреческой мифологии. Чувство героев было столь сильным, что даже мрачный Аид – повелитель царства мертвых – пошёл против всех правил и согласился выпустить на волю душу умершей Эвридики. К сожалению, финал этой истории весьма трагичен.

События мифа происходят в Древней Греции и в подземном царстве Аида.

Главные герои

  • Орфей – талантливый музыкант, певец, любящий, бесстрашный, решительный юноша.
  • Эвридика – жена Орфея, красивая, нежная девушка.

Другие персонажи

  • Харон – мрачный перевозчик умерших в царство мёртвых.
  • Аид – повелитель царства мёртвых, который пожалел Орфея и Эвридику.

Красивая история любви древнегреческого юноши Орфея, сына бога Аполлона, и прекрасной нимфы Эвридики до сих пор вызывает трепет в сердцах людей. Легенда гласит, что Орфей обладал особым талантом. Он в совершенстве владел игрой на лире, а его произведения заставляли камни двигаться в сторону звучания чарующих мелодий.

Продолжить чтение «Орфей и Эвридика»
Իրավունք

Ապրիլի 20-26

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 16․ 
Զանգվածային լրատվության միջոցները և մարդու իրավունքները /էլ․ դասագիրք, էջ 82-86/․
Լրացուցիչ նյութեր՝
Մարդու իրավունքների լուսաբանումը Հայաստանյան ԶԼՄ-ներում
ՀՀ օրենքը Զանգվածային լրատվության մասին

Առաջադրանք
1․ Լրատվության ի՞նչ միջոցներից եք ավելի շատ օգտվում /հեռուստատեսություն, թերթեր, ամսագրեր, համացանց, այլ աղբյուր/։ Ինչո՞վ է լրատվության այդ աղբյուրը նախընտրելի։
Այսօր լրատվության ամենատարածված միջոցը համացանցն է: Այն նախընտրելի է, քանի որ նպաստում է տեղեկատվության մատչելիությանը և հնարավորություն է տալիս անմիջապես ծանոթանալ աշխարհի տարբեր ծայրերում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Համացանցային բլոգներն ու սոցիալական հարթակներն այնքան մեծ դեր ունեն, որ երբեմն անվանվում են «հինգերորդ իշխանություն»՝ բարձրաձայնելով կարևոր խնդիրներ և մրցակցելով ավանդական լրատվամիջոցների հետ:
2․ Փորձե՛ք պարզաբանել, թե որոնք են համացանցային լրատվության դրական և բացասական կողմերը։ Հիմնավորե՛ք Ձեր տեսակետը օրինակներով
Դրական կողմեր.
Ապահովում է տեղեկատվություն ստանալու և տարածելու մարդու հիմնարար իրավունքը:
Հզոր զենք է ժողովրդավարությունը խթանելու և անտեղյակությունը վերացնելու համար:
Հնարավորություն է տալիս գտնել տարբեր տեսակետներ ու գաղափարներ՝ անկախ պետական սահմաններից:
Բացասական կողմեր.
Վիրտուալ աշխարհը պարունակում է «թակարդներ» և վտանգներ, որոնք լուրջ մտահոգություն են ծնողների և մանկավարժների համար:
Առկա է անօրինական կամ վնասակար բովանդակության (բռնություն, ինքնավնասման ցուցադրում, նվաստացուցիչ խտրականություն) ազդեցության ռիսկ երեխաների հոգեկան վիճակի վրա:
Գովազդի և բռնության պատկերների անվերահսկելի ցուցադրումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ անչափահասների վրա: /բլոգային աշխատանք/․

Աշխարհագրություն 9

Լոռու մարզ

1․ Նկարագրե՛ք Լոռու մարզի աշխարհագրական դիրքը: Լոռու մարզն ունի համեմատաբար նպաստավոր աշխարհագրական դիրք, քանի որ նրա կենտրոնական մասով է անցնում Հայաստանի գլխավոր երկաթուղին, որը երկիրը կապում է Վրաստանի ու նրա սևծովյան նավահանգիստների հետ: Մարզը բարեկամական ավտոճանապարհներով կապված է հարևան բոլոր մարզերի ու Վրաստանի հետ և ունի ցայտուն արտահայտված բնական սահմաններ: Այն զբաղեցնում է պատմական Հայաստանի Գուգարք նահանգի արևելյան կեսը:

2․ Վերլուծե՛ք Լոռվա մարզի բնառեսուրսային ներուժը: Լոռին օգտակար հանածոներով հարուստ մարզ է. հատկապես հայտնի են պղնձի ու բազմամետաղների (Ալավերդի, Շամլուղ, Ախթալա, Թեղուտ), ինչպես նաև հրակայուն կավերի, գրանիտի և շինանյութերի հանքավայրերը: Ջրային ռեսուրսների գլխավոր զարկերակը Դեբեդ գետն է իր վտակներով, որոնք ունեն էներգետիկ և ոռոգիչ նշանակություն: Մարզի տարածքի մոտ 1/5-ն անտառածածկ է:

3․ Առանձնացրե՛ք Լոռու քաղաքները և հայտնի գյուղերը:

  • Քաղաքներ: Վանաձոր (մարզկենտրոն), Սպիտակ, Ալավերդի, Ստեփանավան, Տաշիր, Թումանյան, Ախթալա և Շամլուղ:
  • Հայտնի գյուղեր: Գուգարք, Մեծավան, Օձուն, Մարգահովիտ, Ջրաշեն, որոնք ունեն 3 հազարից ավելի բնակչություն:

4․ Մարզում արդյունաբերության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։ Արդյունաբերության մեջ գերակշռում է հանքագործական արդյունաբերությունը (Ալավերդի, Ախթալա, Շամլուղ, Թեղուտ): Զարգացած է նաև էներգետիկան (Վանաձորի և Ձորագետի ջրէկ-ներ, Պուշկինի լեռնանցքի հողմային կայանը), քիմիական արդյունաբերությունը և մետաղաձուլությունը:

5․ Գյուղատնտեսության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։ Գյուղատնտեսության մեջ առաջատարը անասնապահությունն է, որի արտադրանքը մոտ երեք անգամ գերազանցում է բուսաբուծությանը: Լոռին տոհմային տավարաբուծության առաջատար շրջան է և աչքի է ընկնում կաթի ու պանրի արտադրությամբ: Բուսաբուծության մեջ գերակշռում են հացահատիկի, կարտոֆիլի մշակությունը և այգեգործությունը:

6․ Մարզում ինչպիսի՞ նշանավոր վայրեր գիտես։ Նշանավոր վայրերից են Հաղպատի և Սանահինի եկեղեցական համալիրները, Օձունի վանքը, Ախթալայի բերդն ու վանքը և Լոռի բերդաքաղաքի ավերակները: Բնական տեսարժան վայրերից են Թռչկանի ջրվեժը, Դեբեդի կիրճը և Ստեփանավանի դենդրոպարկը:

7․ Ինչ առանձնահատկությամբ է աչքի ընկնում մարզը։ Լոռին ՀՀ բազմաճյուղ արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն ունեցող մարզերից է: Այն առանձնանում է նրանով, որ այստեղ է գտնվում Հայաստանի միակ հողմային էլեկտրակայանը և նախկինում գործել է միակ պղնձաձուլական կոմբինատը: Մարզն ունի ՀՀ-ում բնական աճի ամենացածր ցուցանիշները:

8․ Վերլուծր՛ր Լոռու բնակչության առանձնահատուկ գծերը։ Բնակչությունը տեղաբաշխված է յուրահատուկ ձևով. բոլոր քաղաքները և գյուղերի մեծամասնությունը կենտրոնացված են միջլեռնային գոգավորությունների հատակային մասում և Դեբեդի հովտում: Ուրբանիզացման մակարդակով (56%) մարզը երրորդն է ՀՀ-ում: Բնակչության կազմում, բացի հայերից, կան նաև այլազգիներ, մասնավորապես՝ ռուս աղանդավորներ (մոլոկաններ):

Կենսաբանությու 9

Դաս25

1. Ի՞նչ է սելեկցիան:

Սելեկցիան գիտություն է, որը զբաղվում է բույսերի, կենդանիների և մանրէների նոր, ավելի օգտակար տեսակների ստեղծմամբ՝ ընտրության և խաչասերման միջոցով։

2. Բացատրե՛ք, թե ինչ է բջջային ճարտարագիտությունը:

Բջջային ճարտարագիտությունը բջիջների կամ հյուսվածքների աճեցումն է լաբորատորիայում, որի միջոցով ստանում են օգտակար նյութեր կամ նոր հատկություններով բջիջներ։

3. Ո՞րն է գենային ճարտարագիտության դերը:

Գենային ճարտարագիտությունը թույլ է տալիս փոխանցել գեներ մի օրգանիզմից մյուսին, որպեսզի ստանան նոր, օգտակար հատկանիշներով օրգանիզմներ (օրինակ՝ դեղեր արտադրող մանրէներ)։

4. Բացատրե՛ք, թե ինչպես է իրականացվում կլոնավորումը:

Կլոնավորման ժամանակ վերցնում են մի օրգանիզմի բջիջ, նրա կորիզը տեղափոխում են ձվաբջջի մեջ, հետո այն զարգացնում են։ Արդյունքում ստացվում է նույն գեներով (նույնական) օրգանիզմ։

Պատմություն

Վերլուծություն

1.Տեղադրել նախընտրած հոդվածի հղումը  :

Պարույր Սևակը հայտնի հայ բանաստեղծ է և գրող։ Նա իր ստեղծագործություններում շատ է խոսել հայրենիքի և սիրո մասին։ Բացի գրելուց, նա նաև ակտիվ մասնակցել է հասարակական կյանքին և իր ելույթներով փորձել է արթնացնել մարդկանց մտածելակերպը։

Սա Պարույր Սևակի ելույթն է, որը տեղի է ունեցել 1966 թվականին։ Թեև սա ավելի շատ ելույթ է, քան հոդված, բայց այնտեղ բարձրացված հարցերը շատ կարևոր են։ Հիմնական թեման այն է, թե ինչպես է անտեղի հպարտությունը խանգարում ազգին առաջ գնալ։

Այս թեման այսօր էլ շատ կարևոր է։ Մարդիկ հաճախ սիրում են պարծենալ նրանով, ինչ արել են մեր նախնիները հազար տարի առաջ, բայց իրենք այսօր ոչինչ չեն անում։ Սևակն ասում է, որ միայն անցյալով ապրելը մեզ ոչ մի տեղ չի հասցնի։

Հեղինակը օգտագործում է հայտնի պատմական անուններ, ինչպիսիք են Մովսես Խորենացին կամ Նարեկացին, որպեսզի ցույց տա մեր մշակույթի ուժը։ Նա բերում է նաև Անգլիայից ավազ բերելու օրինակը, որը շատ պարզ ձևով բացատրում է իր միտքը. նույնիսկ եթե շատ ավազ ունես, երբեմն պետք է դրսից նոր բան բերես, որպեսզի կարողանաս ամուր շենք կառուցել։

Սևակը խոսում է մի քանի բանի մասին. որ պետք չէ լինել դատարկախոս և պարծենկոտ, որ պետք է թարգմանել օտար լավ գրողներին և սովորել նրանցից, ու պետք է թույլ տալ երիտասարդ գրողներին նոր ձևով ստեղծագործել։ Այս բոլոր մտքերը իրար հետ կապված են և տանում են դեպի մեկ եզրակացության՝ ազգը պետք է զարգանա ու քայլի ժամանակին համահունչ։

Իմ կարծիքով՝ թեման լիովին բացահայտված է։ Հեղինակը չի փորձում մեզ խաբել թվերով, այլ խոսում է մարդկանց հոգեբանության մասին։ Նա ցույց է տալիս մեր սխալները և հուշում, թե ինչպես պետք է փոխվենք։

Ինձ համար ամենակարևոր միտքն այն է, որ պետք չէ լինել «փուչ հայրենասեր»։ Իրական հայրենասիրությունը ոչ թե անընդհատ գոռալն է, թե մենք առաջինն ենք եղել ամեն ինչում, այլ այսօր լավ գործ անելը, որպեսզի աշխարհը մեզ հարգի։ Սևակն ասում է, որ մենք իրավունք չունենք ուշանալու պատմության գնացքից։