1. Բացատրել բառերը՝ պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ։
Պանիսլամիզմը մուսուլմանական աշխարհի բոլոր ժողովուրդներին կրոնական հիմքով մեկ պետության մեջ միավորելու գաղափարն է:
Պանթյուրքիզմը ծայրահեղ ազգայնական գաղափարախոսություն է, որը ձգտում է թյուրքալեզու բոլոր ազգերին միավորել Մեծ Թուրանի դրոշի ներքո՝ հաճախ հանդիսանալով հայ ժողովրդի ցեղասպանության և նվաճողական քաղաքականության հիմքը:
2. Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները։ Միջազգային արձագանք։
Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի ծրագիրը նպատակ ուներ մասնակիորեն ոչնչացնել հայերին՝ լուծելու «Հայկական հարցը» և թուլացնելու հայկական շարժումը, ինչը 1894-1896 թվականներին հանգեցրեց մոտ 200,000 զոհերի և տնտեսական կործանման: Միջազգային տերությունները, չնայած դատապարտումներին, գործնական միջամտություն չցուցաբերեցին՝ թույլ տալով, որ Թուրքիան անպատիժ մնա և նախապատրաստի 1915 թվականի ցեղասպանությունը։
3. Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայրսությունների տիրապետության տակ 20-րդ դարի սկզբում։
Ռուսական մասում (Արևելյան Հայաստան) հայերը, չնայած ցարական ճնշումներին, ունեին մշակութային և կրթական որոշակի ազատություն և գոյության երաշխիքներ: Օսմանյան կայսրությունում (Արևմտյան Հայաստան) հայերն ապրում էին մշտական անվտանգության սպառնալիքի տակ, ենթարկվում էին զանգվածային ջարդերի ու թալանի, քանի որ պետական քաղաքականությունն ուղղված էր նրանց բնաջնջմանը։
4. Ինչ է Հայկական հարցը, Հայկական հարցի վերաբացումը 1912-1914թվականներին։
Հայկական հարցը Օսմանյան Թուրքիայի հայերի անվտանգության և իրավունքների պաշտպանության միջազգային խնդիրն էր: Այն վերաբացվեց 1912-1914 թթ. Բալկանյան պատերազմներից հետո, երբ Եվրոպական տերությունները Թուրքիային պարտադրեցին 1914 թ. բարենորոգումների ծրագիրը, որը նախատեսում էր հայկական վեց վիլայեթների եվրոպական վերահսկողություն, բայց այն չիրականացավ Առաջին աշխարհամարտի պատճառով:
5. Առաջին համաշխարային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Օսմանյան Թուրքիայի իշխանությունը (Երիտթուրքերը)՝ օգտագործելով պատերազմը որպես քող, իրականացրեց Հայոց ցեղասպանությունը (1915-1923 թթ.)՝ թուրքականացնելով Անատոլիան և վերջնականապես լուծելով «Հայկական հարցը»: Ցեղասպանության հետևանքով զոհվեց ավելի քան 1.5 միլիոն հայ, հայ ժողովուրդը կորցրեց իր բնօրրանը (Արևմտյան Հայաստան) և սփռվեց աշխարհով մեկ, իսկ Թուրքիայի կողմից մինչ օրս չճանաչված այդ ոճրագործությունը դարձել է միջազգային դատապարտման և պահանջատիրության առարկա:
6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։
Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը (1918 թ.) կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և Կենտրոնական տերությունների միջև՝ Ռուսաստանին պատերազմից դուրս բերելու համար: Այն ծանրագույն էր Հայաստանի համար, քանի որ Ռուսաստանը Թուրքիային զիջեց Կարսը, Արդահանը և Բաթումը, ինչը Թուրքիային հնարավորություն տվեց ներխուժել Անդրկովկաս։
7. Բաթումիի խորհրդաժողովը։
Բաթումիի խորհրդաժողովը (1918 թ.) տեղի ունեցավ մայիսին Թուրքիայի և անկախացած Անդրկովկասյան հանրապետությունների միջև՝ Թուրքիայի թելադրանքով: Այն ավարտվեց Բաթումիի պայմանագրով, որով Հայաստանը, չնայած Սարդարապատի հաղթանակին, ստիպված եղավ իրենից զիջել տարածքների մեծ մասը և ճանաչել Թուրքիայի ծանր պայմանները։
8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, ՀՀ-ի հռչակումը Բաթումի պայմանագիրը։
Մայիսյան հերոսամարտերում (Սարդարապատ, Բաշ-Ապարան, Ղարաքիլիսա) հայերը ջախջախեցին թուրքական զորքերին՝ փրկելով հայ ժողովրդի գոյությունը և հնարավորություն տալով մայիսի 28-ին հռչակել անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը (ՀՀ)։ Չնայած հաղթանակին, ՀՀ-ն ստիպված եղավ ստորագրել Բաթումի պայմանագիրը, որով նրա տարածքը չափազանց կրճատվեց՝ դառնալով ընդամենը 12,000 քառ. կմ։
9. Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։
Հայկական հարցը Փարիզի խորհրդաժողովում դիտարկվեց Հայաստանի անկախությունն ամրագրելու և նրա նոր սահմանները միջազգային երաշխիքներով ճանաչելու համար: Դրա արդյունքը եղավ 1920 թ. Սևրի պայմանագիրը, որը նախատեսում էր միացյալ Հայաստանի ստեղծումը և սահմանների որոշումը ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի կողմից։
10. Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․ ՀՀ-ի անկումը։
Խորհրդային Ռուսաստանը և քեմալական Թուրքիան, դաշինք կազմելով, նպատակ ունեին ոչնչացնել Հայաստանի Հանրապետությունը՝ ապահովելով ընդհանուր թուրք-խորհրդային սահման: 1920 թ. թուրք-հայկական պատերազմում պարտվելուց և Ռուսաստանի ճնշման ներքո ՀՀ-ն ստորագրեց Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը, որը նախորդեց նույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը։
11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 19-դարի վերջ 20-րդ դարի սկիզբ։Ամփոփիչ հարցեր
Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների (Թուրքիա և Ռուսաստան) հետ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հիմնված էին հայերի ազգային ազատագրական պայքարի և Ռուսաստանի ազդեցության ներքո Արևելյան ու Արևմտյան Հայաստանի բաժանման վրա։ Այս ժամանակաշրջանում Օսմանյան Թուրքիան վարում էր հայերի բնաջնջման պետական քաղաքականություն (Համիդյան ջարդեր, Ցեղասպանություն), իսկ Ռուսաստանը, թեև պաշտպանում էր հայերին որպես քաղաքական գործիք, վարում էր հայկական ազգային կյանքը սահմանափակող քաղաքականություն՝ ուղղված հայկական ինքնավարության ցանկացած ձգտումը կանխելուն։