Կենսաբանությու 9

Կենսաբանություն

Սեռական բազմացումը երկու առանձնյակների գենետիկական տեղեկատվության միավորումն է, որը կարևոր է տեսակի գոյատևման և փոփոխվող պայմաններին հարմարվելու համար։

Հիմնական տարբերությունն այն է, որ բույսերի մոտ սեռական բազմացումը հաճախ իրականացվում է փոշոտման և ծաղիկների միջոցով, իսկ կենդանիների մոտ՝ մասնագիտացված սեռական օրգանների և վարքագծային դրսևորումների օգնությամբ։

Փոշեհատիկը պարունակում է արական սեռական բջիջները, իսկ սերմնաբունը՝ իգական, որոնց միաձուլումից առաջանում է սերմը։

Սեռական բազմացումն ապահովում է բազմազանություն, քանի որ սերունդը ժառանգում է երկու ծնողների հատկանիշների նոր ու եզակի համակցություն, մինչդեռ անսեռ բազմացման ժամանակ սերունդը ծնողի ճշգրիտ պատճենն է։

Պատմություն

Հունվարի 26-31-ը, 9-րդ դաս.

Առաջադրանք 1

Հայաստանը բոլշևիկների կառավարման առաջին կիսամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ) –
Հայաստանը, որը ստեղծվեց 1920 թ․-ին, երբ իշխանությունը անցավ բոլշևիկներին և երկիրը դարձավ խորհրդային։

Ս. Շահումյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը հավատում էր կոմունիստական գաղափարներին և կարևորում էր ռուսական հեղափոխական մտածողությունը։

Ս. Կասյան –
Հայաստանի հեղկոմի ղեկավար, որի ժամանակ իրականացվեց բոլշևիկյան կոշտ քաղաքականությունը Հայաստանում։

Ի. Դովլաթյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը մասնակցել է խորհրդային իշխանության հաստատմանը Հայաստանում։

Չեկա –
Բոլշևիկների ստեղծած հատուկ մարմին, որը զբաղվում էր բռնություններով, ձերբակալություններով և հակառակորդների ճնշմամբ։

Հ. Օհանջանյան –
Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ, որը ձերբակալվեց բոլշևիկների կողմից։

Հ. Քաջազնունի –
Հայաստանի Հանրապետության առաջին վարչապետը, որը նույնպես ենթարկվեց բոլշևիկյան հալածանքների։

Ռազմական կոմունիզմ –
Բոլշևիկների քաղաքականություն, որի ընթացքում պետությունը վերահսկում էր տնտեսությունը և մարդկանցից բռնությամբ վերցնում էր սնունդը։

Պարենմասնատրում –
Գյուղացիներից բերքի «ավելցուկը» վերցնելու գործընթաց, որը հաճախ թողնում էր նրանց առանց սննդի։

Կուռո (Ս. Թարխանյան) –
Փետրվարյան ապստամբության զինված ուժերի առաջնորդներից մեկը։

Հայրենիքի փրկության կոմիտե –
Կառույց, որը ստեղծվեց 1921 թ․ փետրվարյան ապստամբության ժամանակ՝ Հայաստանը փրկելու նպատակով։

Ս. Վրացյան –
Հայրենիքի փրկության կոմիտեի ղեկավար։

Գ. Նժդեհ –
Հայ ազգային գործիչ, որը ղեկավարում էր պայքարը Զանգեզուրում և շարունակեց դիմադրությունը բոլշևիկների դեմ։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
ունեցավ ռազմական կոմունիզմի քաղաքականությունը Հայաստանում:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ հիմական գծեր կառանձնացնես բոլշևիկ­յան տիրապետության առաջին ամիսներից:
3. Գնահատի՛ր։ Փետրվարյան ապստամբության
նշանակությունը:

——

1. Ռազմական կոմունիզմը Հայաստանում ունեցավ շատ վատ ազդեցություն։
Գյուղացիներից բռնությամբ վերցվում էր սնունդը (պարենմասնատրում), արգելվում էր ազատ առևտուրը, մարդիկ աղքատանում էին։ Շատ ընտանիքներ սովի էին մատնվում, և ժողովրդի դժգոհությունը մեծանում էր։ Այդ քաղաքականությունը խիստ վնասեց ժողովրդի կյանքին։


2. Բոլշևիկյան իշխանության առաջին ամիսներին բնորոշ էին՝

  • բռնություններ և ձերբակալություններ,
  • Չեկայի գործունեությունը,
  • նախկին պետական գործիչների հալածանք,
  • ազգային շահերի անտեսում,
  • Ռուսաստանի օրենքների կիրառումը Հայաստանում։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը պահվում էր ուժով, ոչ թե ժողովրդի վստահությամբ։


3. Փետրվարյան ապստամբությունը ցույց տվեց, որ հայ ժողովուրդը չէր ընդունում բռնապետական քաղաքականությունը և պատրաստ էր պայքարել իր իրավունքների համար։ Թեպետ ապստամբությունը պարտվեց, այն կարևոր էր, քանի որ ստիպեց բոլշևիկներին վարել ավելի զգուշավոր քաղաքականություն։ Այն արտահայտում էր ժողովրդի ազատության կամքը։

Առաջադրանք 2

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Փետրվարյան ապստամբություն • Ա. Մյասնիկ­յան • Վ. Լենին • սպեցիֆիկներ • Ս. Սրապիոնյան (Լուկաշին)
• Ա. Հովհաննիսյան • Մ. Սարյան • Հ. Կոջոյան • Ա. Խաչատրյան

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ դրական և
բացասական կողմեր կառանձնացնես Հայաստանի պատմության բոլշևիկյան-կոմունիստական
իշխանության շրջանից:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Համեմատի՛ր ՀՀ և ՀՍԽՀ կառավարման համակարգերը:
3. Գնահատի՛ր: Ինչո՞ւ «Հայաստանի ՍԽՀ-ն» հետագայում փոխարինվեց «Հայկական ՍԽՀ»-ով:

Ճամբարներ

Գեղասահք

Գեղասահքի պատմությունը

Գեղասահքը համարվում է ամենահին մարզաձևերից մեկը, որի արմատները հասնում են մինչև բրոնզե դար։

  • Ծագումը. Հնագույն չմուշկները պատրաստված են եղել կենդանիների ոսկորներից։ Սակայն ժամանակակից գեղասահքի հայրենիքը համարվում է Մեծ Բրիտանիան, որտեղ 1742 թ. ստեղծվեց առաջին ակումբը։
  • Զարգացումը. 19-րդ դարի կեսերին ամերիկացի բալետմայստեր Ջեքսոն Հեյնսը սառույցի վրա ավելացրեց պարային շարժումներ և երաժշտություն՝ սկիզբ դնելով ժամանակակից ոճին։
  • Օլիմպիական խաղեր. Գեղասահքն առաջին անգամ ընդգրկվել է 1908 թ. Լոնդոնի Ամառային օլիմպիական խաղերում, իսկ 1924 թ.-ից դարձել է Ձմեռային օլիմպիական խաղերի անբաժան մասը։

Հայ գեղասահորդները և հաջողությունները

Հայաստանը և հայ մարզիկները նշանակալի հետք են թողել այս մարզաձևում թե՛ Հայաստանի դրոշի տակ, թե՛ այլ երկրների հավաքականների կազմում։

Նշանավոր մարզիկներ

  1. Գրիգոր Զելտման (Հայաստան). Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչներից մեկը, ով հանդես է եկել միջազգային հարթակներում 1990-ականներին։
  2. Անաստասիա Գրեբյոնկինա և Վազգեն Ազրոյան. Այս զույգը մեծ հաջողություններ է գրանցել պարային զույգեր ձևում՝ ներկայացնելով Հայաստանը Թուրինի 2006 թ. Օլիմպիական խաղերում։
  3. Թինա Կարապետյան և Սիմոն Սենեկալ. Պատմական արդյունք գրանցեցին՝ ներկայացնելով Հայաստանը 2022 թ. Պեկինի Օլիմպիական խաղերում (պարային զույգեր)։
  4. Սլավիկ Հայրապետյան. Երկար տարիներ Հայաստանի առաջատար գեղասահորդը տղամարդկանց մենասահքում, ով բազմիցս մասնակցել է Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններին։

Հայազգի մարզիկներ այլ երկրներում

  • Եվգենյա Մեդվեդևա (Բաբասյան). Աշխարհի և Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (ներկայացրել է Ռուսաստանը)։
  • Արթուր Դանիելյան. Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր (Ռուսաստան)։

Հետաքրքիր փաստ

Երևանում գործում է Իրինա Ռոդնինայի անվան գեղասահքի դպրոցը, որը հիմնական կենտրոնն է Հայաստանում նոր տաղանդներ բացահայտելու և մարզելու համար։

Ձմեռային ճամբար, Ճամբարներ

Ձմեռային Ճամբար

Օր 1

Առաջին օրը ես բացակայել էի

Օր 2

Այս օրը սկսեցինք մեր առաջին նախագիծը՝ Ընկեր Ստելլայի հետ ՝ Ազգագրական նախագիծ-«Հայկական ազգային հին խաղերը․ մշակութային ժառանգություն՝ AI տեխնոլոգիաների միջոցով»

Հետո Իրավունքի դասաժամն էր, և մենք հանդիպեցինք մեր իրավունքի դասատուի հետ: Խոսենք Երեխայի իրավունքներից։ Իսկ հետո մեզ մոտ դաս էի դպրոցի հոգեբանի հետ։ Նա մեզ բաժանեց երկու խմբերի, յուրաքանչյուր խմբին տվեց թերթիկ և հանձնարարեց կետերով գրել, թե ինչ կցանկանայինք, որ լինի մեր դպրոցում, որպեսզի մեզ ավելի ապահով զգանք։

Oր 3

Այս օրը սկսվեց իրավունքի դասով, և մենք շարունակեցինք խոսել երեխայի իրավունքների մասին։ 

Հետո մենք գնացինք քոլեջ, որտեղ խոսեցինք տուրիզմից։ Իմացանք, որ տուրիզմը ունի տարբեր տեսակներ, կան չորս հիմնական մասնագիտություններ՝ տուրիստական գործակալ, գիդ, հյուրանոցային ադմինիստրատոր և տուրօպերատոր։

Քննարկումից հետո խաղացինք մի խաղ, որի ընթացքում մեզ տրված էին տարբեր գործառույթներ, և մենք պետք է հասկանայինք, թե որ գործառույթը որ մասնագետին է վերաբերում։ Մենք բաժանվեցինք երեք խմբի, և մեր խումբը հաղթեց՝ հավաքելով 18 միավոր 20-ից։

Օր 4

Օրը սկսվեց քոլեջ գնալով, բայց այս անգամ լուսանկարչություն էր։ Հետո մենք վերադարձանք և խաղացինք «Ալիաս» ինչը ամբողջ ճամբարի ընդացքում արված լավագույն բանն էր։ Կրկրն հանդիպեցինք հոգեբանի հետ։

Օր 5

Այս օրը ես բացակայել էի

Օր 6

Այս օրը մենք պետք է գնայինք լեռնանիստ ճամփորդության, սակայն  հոսանքը Լեռնանիստում 4 ժամվա ընթացքում չի աշխատելու: Վերադարձանք դպրոց և էսսե գրելու ձևերը քննարկեցինք, հետօ էսսե գրեցինք։

Օր 7

Ես բացակայել էի։

Օր 8

Այսօր մեր օրը սկսվեց քոլեջում ՝ մեր զբոսաշրջության դասն էր։ Այնտեղ մեզ պատահական մարզեր էին տալիս և մենք պետք է 5րոպեյում տեղեկություն գտնեինք և սովորեին (իսկական գիդ-ի նման), արհեստակամ բանականությունը և wikipedia-ն արքելված էին։ Փառք Աստծո հերթը ինչ չհասավ։

Без рубрики

Save Our Environment. We need your help to clean up our city. What have you ever done or are you going to do to keep it clean?

For me it’s pointless to talk about this topic. I’m tired of telling people that the environment is important. Nobody listens anyway. So I gave up and now I let people do whatever they want. If they want to breathe through the air, if they wanna live in a dirty city, that’s their problem. People just refuse to understand why they need to keep environment clean. Think it’s just a bunch of leaves. We are burning it. It’s not gonna do anything. And for excuse, they’re bringing <<Oh, everybody else does this as well. What’s the point of being different?>>. For the environment to be clean, everybody needs to play their role.

For me, the nature always was important because I grew up outside of the city. Keeping the environment clean is very important, that keeping the environment clean is everyone’s duty.

Իրավունք

Առաջին ումնական շրջանի ամփոփում (Իրավունք)

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/09/25/%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%be%d5%b8%d6%82%d5%b6%d6%84/

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/10/27/%d5%b0%d5%b8%d5%af%d5%bf%d5%a5%d5%b4%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%ab-26-31/

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/11/12/%d5%b6%d5%b8%d5%b5%d5%a5%d5%b4%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%ab-10-15/

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/11/20/%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%a1%d5%b6%d6%84/

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/12/04/%d5%a4%d5%a5%d5%af%d5%bf%d5%a5%d5%b4%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%ab-1-7/

https://naresuqiasyan.home.blog/2025/12/10/%d5%a4%d5%a5%d5%af%d5%bf%d5%a5%d5%b4%d5%a2%d5%a5%d6%80%d5%ab-8-12/

English

December 15-19

The environment is very important, and it is sad to see how many people couldn’t care less about it. It is not like an alien planet a billion light years away; it is where we are right now. It is where we live. Our city could be much cleaner and the air could be much fresher, but it stays messy because people are used to their old ways. Even if they understand they are wrong, they refuse to recognize their mistakes. I don’t understand why; maybe they are just embarrassed to admit they have been doing something wrong their entire lives. But admitting mistakes is the only way to move forward. It feels like no matter what you say, nobody is actually going to listen or change.

A good example of this is when people burn leaves in their yards. There is really no point in doing it, because those leaves could otherwise become humus for the trees. Instead, the smoke makes the air dirty, which even makes the rainwater dirty. If you try to point out that this is a mistake or that they are damaging the environment, they just get defensive. They usually say they have been doing it that way forever.

If nobody cares, I find it pointless to talk about this in the big media. Simply saying that something is wrong is never going help. However, if everyone just does their own part, people might start to learn from each other. That is the only way people change to adjust to society. If we want to be the society we dream of, we each need to do our part. If others are doing something wrong, let them do whatever they want. We can’t change everyone, but we can change ourselves and be an example for everyone else.