Կենսաբանությու 9

Դաս 15(15.12.- 19.12.)

Թեստ 

1․Ի՞նչ արդյունք է տալիս մեյոզի ավարտը։
ա) Երկու դիպլոիդ բջիջ
բ) Չորս հապլոիդ(քրոմոսոմների մեկ հավաքածու) բջիջ 
գ) Մի հապլոիդ բջիջ
դ) Չորս դիպլոիդ բջիջ

2․Մեյոզի ո՞ր փուլում է տեղի ունենում  կռոսինգովը, որը ապահովում է ժառանգական տարբերակվածություն։
ա) Պրոֆազ I 
բ) Անաֆազ I
գ) Տելոֆազ II
դ) Մետաֆազ II

3․Ի՞նչ է տեղի ունենում Անաֆազ I-ում։
ա) Դուստր քրոմատիդները բաժանվում են
բ) Հոմոլոգ քրոմոսոմները) բաժանվում են 
գ) Թելոֆազում կորիզը կրկին ձևավորվում է
դ) Քրոմոսոմները վերադառնում են դիպլոիդ վիճակի

4․Մեյոզը տեղի է ունենում միայն
ա) Միտոտիկ բջիջներու
բ) Սոմատիկ բջիջներում
գ) Սերմնաբջիջ և ձվաբջիջ առաջացնող բջիջներում 
դ) Բակտերիալ բջիջներում


5․Մեյոզ II-ը ավելի շատ նման է…
ա) Միտոզին 

բ) Պրոֆազ I-ին

գ) Մետաֆազ I-ին


դ) Թելոֆազ I-ին

Հայոց լեզու

Լրացուցիչ / տնային աշխատանք 08-12.12.2025

  1. Լրացնել բաց թողած տառերը և կետադրել։ 

Մամիկոնյան նախարարը հապճեպ ու կողկանց զննեց խոսողին, և նորից բոլորը լռեցին։ Հայրապետը մտահոգ շուրջն էր նայում և կարծես զննում մերթ կրականոցը, որի մեջ հանգչում էին փայտերը, մերթ պատերի մորթիները, մերթ հատակին ճապաղած վագրենին ու բազմաստեղնյան աշտանակը, որի բոլորակ ափսեում սևացել էր ողջ գիշեր  յուղի մեջ թաթախված պատրույգը։ Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանների փղոսկրյա կազմով ոսկեզոծ ու ակնազարդ։ Նայում էր հազարապետը՝ աշխույժ եռանդի ու սուր մտքի տեր այդ մարդը, և սիրտը մղկտում էր, թախիծը խեղդում էր կոկորդը։ 

Ինչ ես խորհում սթափվելով մտքերից դարձավ նա Վարդանին լինելիքը կլինի։

Վարդանը հայացքը հատակին խոնարհած մտմտում էր ասելիքը։ 

Տիարք ժամ չէ դժգոհության։ Հազկերտին պատասխանելը միայն հոգևորների գործը չէ։ 

  1. Բացատրի՛ր բառերը։ 

Հապճեպ — Շտապ, շտապողական:

հանգչել, — 1. Մարել, վառվելուց՝ այրվելուց դադարել:
2. Հանգստանալ:

ճապաղած — Տարածվել, ծավալվել, փռվել

աշտանակ — ջահակալ

բոլարկ ՞

պատրույգ — Քուղ՝ թել կամ ժապավեն, որ դնում են լապտերի՝ լամպի՝ նավթավառի ևն պատրուգակալի մեջ և վառում:

որմնախորշ —  (ճարտարապետություն) Պատի մեջ սարքած փոքրիկ խորշ՝ որպես ննջարան կամ հանդերձարանի՝ գրապահարանի՝ սպասքապահարանի տեղ:

եռանդ — Աշխուժություն

Հանրահաշիվ 9

Հանրահաշիվ

  1. Լուծե՛ք անհավասարումը․
    ա) ​  (x +  √  2 ​)  3   (x − 4)  2   
    ————————————— > 0
       (x + 6)  2   (x − 4)  2  ​

(-√2;4) ∪ (4;∞)

(x + ​ 1 /2 ​)  3   (x − 2.3)  2  
_________________  ≤ 0
x + 0.5 ​ 

x=2.3

  1. Անհավասարումը ձևափոխե՛ք այնպես, որ գծային արտադրիչներում փոփոխականների գործա կիցները լինեն դրական.

    ա) (1 − x) (x − 4)  > 0
    (-∞;1) ∪ (4;∞)


գրականություն

Հայոց սուրբ գրերի դերը մեր ինքնության պահպանման գործում

405 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց գրերը՝ սկիզբ դնելով հայոց մշակույթի և ազգային ինքնության ձևավորման մի նոր փուլին։

Հայոց գրերը սուրբ են ,ոչ թե հենց տառերը այլ, նպատակը, որով նրանք ստեղծվել էին և որին ծառայում են ներկայումս։ Ի սկզբանե այբուբենը ստեղծվել էր Աստվածաշունչը թարգմանելու համար։ Աստվածաշնչի թարգմանության նպատակն էր հայերին քրիստոնյա դարձնելը ՝ միավորելով մարդկանց, որոնք բաժանված էին երկու գերտերությունների միջև, մեկ կրոնի տակ։ Նայելով հետ՝ պատմության մի ծավալուն մասի, հասկանում եմ, որ միգուցե հայոց գրերն էին այդ ուժը, որի շնորհիվ մենք պահպանեցինք մեր ինքնությունը որպես ազգ։

Հայոց գրերը միշտ պաշտպան են եղել մեր ինքնությանը՝ ինչպես Մ․ Գալշոյանն է ասում իր ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործության մեջ գրերը զինվորներ են, իսկ իրենց կառավարող արքան մարդը, ով տիրապետում է գրերին, բայց նա պարտավոր է այդ զինվորներին ծառայեցնել ճիշտ նպատակի՝ տանել ճիշտ ուղով։ Ստեղծագործության մեջ գլխավոր հերոսը՝ Մամփրեն, ութսուն տարեկանում գրել, կարդալ սովորելուց հետո իր համար շատ հնարավորություններ է բացահայտում, օրինակ նա հասկանում է, որ խոսքը այդքան արժեք չունի որքան գիրը, և գրել իմանալը նրան մտքին նոր ուժ է տալիս։ Չնայած շատ խնդիրներին, որ նա կարող էր լուծել իր նոր ուժով ,առաջին բանը, որ նա որոշեց անել դա իր ազգային ինքնության համար պայքարն էր։ Ստեղծագործության մեջ նա գրում է մի դեպքի մասին, երբ իր մակության տարիներին մի թուրք տղա, գալով իրենց գյուղ, իրեն այնպես է պահում կարծես թե ամբողջ գյուղը և մասնավորապես գյուղի աղբյուրը իրենն է, և նույնիսկ աղբյուրին թուրքական անուն է թալիս, ինչը շատ է զայրացնում հերոսին։ Մամփրեն գրում է, որ նա չի կարող պարզապես սեփականաշնորհել ամեն ինչ և իրենցից հետո այդ աղբյուրը միևնույն է հայկական։ Իմ կարծիքով այս հատվածով հեղինակը ցանկանում էր ասել, որ թուրքերը միշտ ցանկացել են ջնջել մեր ինքնությունը և սեփականաշնորհել մշակույթը, սակայն մեր գրերը կարող են պաշպանել մեզ, եթե դրանք ճիշտ օգտագործենք։ Գրերը մեզ տալիս են մեր ինքնությունը արձանագրելու հնարավորություն, այդպես մենք կարողացել ենք սերնդե սերունդ փոխանցել այն և մնալ Հայ։ Ներկայումս մեք հասկանում ենք, որ գրերը պարզապես գործիք չեն՝ դրանք սրբություն են, որոնց շնորհիվ մենք այնպիսինն ենք ,ինչպիսին կանք։

Գրերը միգուցե ստեղծվել են միայն Աստվածաշունչը թարգմանելու և Հայաստանը քրիստոնյա դարձնելու համար, իսկ հնարավոր է որ, Մաշտոցը ավելին է տեսել դրա մեջ ,սակայն փաստացիորեն այն օգնեց հաստատել ազգային ինքնություն, որի մասն ենք մեք այսօր։ Գրերը ստեղծվել են սուրբ նպատակով և ծառայում են սուրբ նպատակի մինչ օրս։

Իրավունք

Դեկտեմբերի 8-12

Թեման՝«Դեկտեմբերի 10-ը՝ Մարդու իրավունքների միջազգային օր»․
Անհրաժեշտ իրավական փաստաթղթեր՝

Առաջադրանք
Դաս-քննարկման արդյունքները լուսաբանել բլոգներում

Մենք քննարկման հիմնական թեման ԱՄՆ-ի դեսպանատան գործառութ էր։

գրականություն

Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,,

Կարդա՛ Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործությունը։ 
1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։

կտիչ-Կտրող սայր
2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 

Զինվորների
3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 

Ուսումը գումար աշխատելու՝ հաց վաստակելու, միջոց է, որը մարդ միշտ » թևի տակ դրած» (իր մոտ) ունի
4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։

Գրերը զինվորներ են ովքեր ենթարկվում են գրերը իմացող մարդու հրամաններին։ Մարդուց է կախված թե այդ գրերը կծառայեն լավ նպատակի թե վատ։
5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 
Ըստ մամփրեի գրերը զինվորներ էին որոնք կարող էին օգնել պայքարում, քանզի գրածը մնայուն է իսկ խոսքը ասած անցած։
6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 
Նա վերջապես ուներ այն բանակը որով կարող էր պայքարել իր ճշտի համար և ամեն գնով ուզում էր հասներ այդ հաղթանակին՝ իր ճշտին։ Իր ճիշտն անմահացներ թղթի վրա
7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։

Գյուղացիները կարծում էին թե նա խելագարվել է։ Իսկ ես կարճում եմ, որ եթե բոլուրը Մամփրեի նպատակասլացուցյունից ունենարն աշխարը շատ ավելի լավը կլիներ


8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։

Թոռնուհին շատ խիստ ուսուցչուգի էր, ով չեի ցանկանում լսեվ ոչինչ բացի իր դասից։ Ավելացնեմ, որ նա նայում էր մակերեսային և չէի ել ցանկանում ըմբռնել իմաստը։


9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 


10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը։ 

Սեփական գիր ունենալը շատ կարևոր է ազգի ինքնության ամրապնդման և պահպանման համար։ Սեփական գիր ունենալով ազգը տարբերվում է այլ ազգերից և պահպանում իր ինքնությունը։

Կենսաբանությու 9

Դաս 14(08.12.- 12.12.)

Կրկնում եք հետևյալ թեմաները՝

1․Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։Էջ 30-31

2․Բջջի բաժամումը՝միթոզ  , քրոմոսոմի կառուցվածքը:Էջ35-37:

3․Օրգանիզմների բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը, առավելությունները և թերությունները։Էջ39-41։