Հասարակագիտություն

Կոռուպցիա

  • Ինչ է կոռուպցիա

Կոռուպցիա, անձնական կամ այլ շահադիտական նպատակով, տարբեր ձևերով արտահայտված (գործողությամբ կամ անգործությամբ) ի պաշտոնե տրված իշխանական լիազորությունների չարաշահումն է։

  • Որոնք են կոռուպցիայի առաջացման պատճառները։

Կոռուպցիան շատ առաջացման պատճառներ ունի, որոնցից է քիչ եկամուտը։

  • Կարելի է արդյոք նշել կոռուպցիայի գոյության համար մեղավորների ինչ-որ շրջանակ։

Իմ կարծիքով մեղավոր են բոլորը։

գրականություն

Կարդում ենք Սահյան

Փնտրում ես դու ինչ-որ հանցանք,
Հեգնում ես ինձ ու չես ներում,
Բայց կա ինչ-որ մի կարեկցանք
Քո հեգնական ժպիտներում:

Հեգնում ես ինձ ու նախատում,
Բորբոքում ես կռիվ ու վեճ,
Բայց կա ինչ-որ մի քաղցրություն
Քո դառնագին խոսքերի մեջ:

Ա՜խ, հոնքերդ ես հաճախ կիտում,
Նայում ես ինձ այնպես մռայլ,
Բայց կա ինչ-որ քնքշություն
Քո անողոք դեմքի վրա:

Հաճախ այնպես խայթում ես դու,
Սրտիս այնպես վիշտ ես բերում,
Բայց կա ինչ-որ մտերմություն
Քո այդ օտար հայացքներում:

Մերթ փարվում ես ինձ հովի պես,
Մերթ հողմի պես ինձ չարչարում,
Ա՜խ, երբ այդպես շոյել գիտես,
Էլ ինչո՞ւ ես ցավ պատճառում:

1. Մգեցված բառերը բացատրի՛ր։ 

հանցանք-հանցագորրծություն

կարեկցանք— խղճահարություն

նախատել— բարկանալ

անողոք— Որին չի կարելի ողոքել՝ մեղմացնել, դաժան, անողորմ:

խայթում— վիրավոել

հողմ— ուժեղ քամի

2. Ներկայացրո՛ւ տրամադրության, զգացումների փոփոխությունները։ 

բանաստեղծությունը շատ արագ և կտրուկ էր տրամադրությունը փոխում։

Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Ու չի պակասի աշխարհում ոչինչ,-
Մի լույս կմարի հինգերորդ հարկում,
Կմթնեն մի պահ աչքերը քո ջինջ։

Բայց հավքերն էլի հարավ կչվեն,
Մանուկներն էլի կխաղան բակում,
Կանաչներն էլի ցողով կթրջվեն,
Ծաղիկներն էլի կշնչեն մարգում։

Կվառվի լույսը հինգերորդ հարկում,
Կժպտան նորից աչքերը քո ջինջ,
Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Եվ չի պակասի աշխարհում ոչինչ։

1. Ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

Հեղինակը ուզում էր ասել որ մի հոգու մահով աշխարհը չի փոխվի։

2. Գրի՛ր քո կարծիքը ,,Կյանքի յուրաքանչյուր պահը հնարավորություն է,, ասույթի վերաբերյալ։ 

Կյանքի յուրաքանչյուր պահը հնարավորություն է մի նոր բան անելուն, ինչը հետո կարող է չլինել։ Ես լիովին համաձայն եմ այս ասույթի հետ։

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ես մի քիչ բարդ եմ,
Քարի պես պինդ եմ, հողի պես փխրուն,
Ինչպես չլինի դեռ մի քիչ մարդ եմ։

Ես իմ իշխանն եմ, իմ գլխի տերը,
Եվ ինձ թվում է՝ մեծ ու անպարտ եմ,
Բայց ինչ-որ չափով և ինչ-որ մի տեղ
Դեռ թիապարտ եմ։

Մերթ ոտից գլուխ զարդեր եմ հագնում,
Մերթ այնպես անշուք, պարզ ու անզարդ եմ,
Մերթ քար ու քարափ, մերթ վայրի խոպան,
Մերթ կանաչ անտառ ու ցանած արտ եմ։

Հավիտենության լծորդն եմ անդուլ,
Բայց և կարճատև մի ակնթարթ եմ,
Փոթորիկներ են եռում հատակիս,
Թեև երեսից այսպես հանդարտ եմ։

Կյանքս ավարտելու վրա եմ արդեն,
Բայց ինքս, ավա՜ղ, դեռ անավարտ եմ…
Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ի՞նչ արած, մարդ եմ։

1. Առանձնացրո՛ւ և բացատրիր անհասկանալի բառերը։ 

2. Ներկայացրե՛ք բանաստեղծության ասելիքը։ 

Ամեն մարդ յուրահատուկ է և ունի իր յուրորինակ ներաշխարը։ Մարդկանց դժվար է հասկանալ և լիովին ճանաչել։

3. Գրե՛ք ստեղծագործական աշխատանք ,,Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,,։ 

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Առուները՝ գարնան

Դրոշակն են տանում

Իրենց գլխի վերև:

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Բարդիները կարծես

Արեգակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Քամիները ծաղկանց

Ճոխ պսակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև։

Ծաղիկների միջով

Ծաղիկների միջով

Մրջյունները մեղվի

Պաղ դիակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև…

1. Նկարագրի՛ր բանաստեղծական առավոտը։

Բանաստեղծության առավոտը խաղաղ էր և հանգիստ։

2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։

Ուրախ, հանգիստ, խաղաղ և հուսալից։

Հայոց լեզու

Բայական անդամի լրացումներ

Նախադասության այն անդամը, որը արտահայտված է բայով /դիմավոր, անդեմ/, կոչվում է բայական անդամ։

Բայական անդամի լրացումներ՝ խնդիրներ, պարագաներ։

Խնդիրները բաժանվում են երկու խմբի՝ ուղիղ և անուղղակի, ցույց են տալիս գործողության հետ կապ ունեցող առարակներ։

Ուղիղ խնդիրն արտահայտվում է միայն հոլովական ձևով, իսկ անուղղակի խնդիրները թե՛ հոլովով, թե՛ հոլովակապային կապակցությամբ։

Ուղիղ խնդիր

Ցույց է տալիս այն առարկան, որն իր վրա ուղղակիորեն կրում է ենթակայի կատարած գործողությունը։

Նշել նախադասությունների ենթական և ուղիղ խնդիրը։

Պապը սիրում է թոռներին։

Արմենը բարձրաձայն կարդաց նամակը։

Ուղիղ խնդիրը դրվում է հայցական հոլովով և պատասխանում է ում, ինչ հարցերին։

Ո՞ւմ հարցին պատասխանելիս ուղիղ խնդիրը ձևով նման է տրական հոլովին, ի՞նչ հարցին պատասխանելիս նման է ուղղական հոլովին։

Գտի՛ր ուղիղ խնդիրները, ըստ հարցադրման նշի՛ր, թե ձևով ո՞ր հոլովներին է նման։

Հրանոթի արկը սարսափահար է անում մարդկանց։ նման է տրականին

Արևը վերևից կրակ է թափում։ նման է ուղականին

Երկրաշարժը քանդել է նրա կացարանը։ նման է ուղականին

Անհրաժեշտ դեղը բուժեց ծանր հիվանդին։ նման է տրականին

Ամպերը  ծածկեցին երկինքը։ նման է ուղականին

Նա համառորեն տանջում էր բոլորին։ նման է տրականին

Արքայազնը պաշտում էր ճոխությունը։ նման է ուղականին

Նահապետը ներս հրավիրեց հարևաններին։ նման է տրականին

Նկարիչը միշտ ընտրում էր նարնջագույնը։ նման է ուղականին

Ուղիղ խնդիր պահանջում են ներգործական սեռի բայերը։ 

Հանգման խնդիր

Այն առարկան, որին տրվում կամ հանգում է մի բան, կոչվում է հանգման խնդիր։

Հանգման խնդիր են պահանջում հասնել, հանգել, մոտենալ, հավասարվել, մերձենալ, նվիրել, տալ, վճարել, նետել, դիպչել, բախվել, վաճառել, մատակարարել բառերը։

Հանգման խնդիրը արտահայտվում է տրական հոլովով կամ կապային կապակցություններով/ընդդեմ, դեմ , վրա/ և պատասխանում է ո՞ւմ , ինչի՞ն հարցերին։

Հանգման խնդիր կարող է դառնալ այն անձը, իրը, որին ՝

Ա․ մոտենում կամ հանգում է մի բան, օրինակ՝ Փոքրիկը անսպասելի փաթաթվեց իր կատվին։ /ինչին/

Բ․ տրվում, հանձնվում է որևէ բան, օրինակ՝ Դասղեկը գիրքը հանձնեց երեխային։ /ո՞ւմ/

1.       1. Ընդգծիր հանգման խնդիրները։

Եվ նա աշխարհին պատմեց իր գլխով անցածը։

Մարդիկ հարձակվեցին տղաների վրա։

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին։

Աշակերտը մի անգամ հարց ուղղեց վարպետին։

Ես բախվեցի այդ մարդկանց անտարբերությանը։

Կարճ ժամանակում նա վաճառեց ապրանքը անգլիացիներին։

Նրա խոսքը մեծ տպավորություն գործեց ներկաների վրա։

Այդ խոսքերը խեղճ աշակերտին գցեցին ավելի մեծ շփոթության մեջ։

Հուզմունքից շփոթված Նահապետն առաջին անգամ չհավատաց իր ականջներին։ 

English

English

Complete the sentences with the correct perfect continuous tense:

  1. She __________________ (work) here for five years. (present perfect continuous)
  2. I __________________ (study) English since I was a child. (present perfect continuous)
  3. They __________________ (play) football for an hour before it started to rain. (past perfect continuous)
  4. He __________________ (wait) for 30 minutes when the bus finally arrived. (past perfect continuous)
  5. By next month, we __________________ (live) in this city for a decade. (future perfect continuous)
  6. She __________________ (practice) the piano for two hours by the time her lesson starts. (future perfect continuous)

She has been working here for five years.

I have been studying English since I was a child.

They had been playing football for an hour before it started to rain.

He had been waiting for 30 minutes when the bus finally arrived.

By next month, we will have been living in this city for a decade.

She will have been practicing the piano for two hours by the time her lesson starts.


🔹 Choose the correct form:

  1. have been working  here since 2020.
  2. They will have been traveling / have been traveling for a week by Friday.
  3. He had been sleeping / has been sleeping before you called.
  4. We will have been studying / have studied for six hours by the time the test begins.

🔹 Make sentences using the prompts:

  1. She / read / all morning (present perfect continuous)
  2. They / wait / for hours before help arrived (past perfect continuous)
  3. By June / I / work / at the company / for 2 years (future perfect continuous)
Կենսաբանությու 8

Ապրիլի 21-27

  1. Մարմնի մազածածկույթի նշանակությունը: Մազերը ջերմակարգավորում են մարմինը, պաշտպանում մաշկը (արևից, փոշուց) և ունեն զգայական գործառույթ։ Գլխի մազերը նաև գեղագիտական նշանակություն ունեն։

  1. Մազաթափության գործոնները: Մազերը թափվում են ժառանգականության, հորմոնալ փոփոխությունների, սթրեսի, սննդային անբավարարության, որոշ հիվանդությունների, դեղորայքի և վարսահարդարման վնասների պատճառով։

  1. Եղունգների խնամք և ձեռքերի մաքրություն: Կանոնավոր լվացեք ձեռքերը օճառով, կտրեք կամ ֆայլեք եղունգները, մաքրեք եղունգների տակը, խոնավացրեք ձեռքերը և եղունգները և խուսափեք եղունգները կրծելուց։

  1. Ցրտահարության ախտանիշները: Ցրտահարված մաշկը սկզբում գունատվում է, ապա կարմրում, առաջանում է թմրածություն, ծակծկոց կամ այրոց։ Ավելի ծանր դեպքերում կարող են առաջանալ բշտիկներ և մաշկը դառնալ կապտասև կամ մոխրագույն։
Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

Մասնական բացահայտիչ

Մասնական բացահայտիչը բացահայտում է բացահայտյալի միայն մի կողմը, մի հատկանիշը և ձևավորվում է որպես, իբրև կապերով։

Մասնական բացահայտիչը հոլովով և թվով համաձայնում է բացահայտյալին։

Մասնական բացահայտիչը որոշիչ հոդ չի ստանում։

Ունի ազատ շարադասություն և կարող է ընկնել բացահայտյալից առաջ և հետո։

1.       Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Որպես փորձառու որսորդ` միայն քեռի Համոն ճիշտ կողմնորոշվեց։

Միայն քեռի Համոն` որպես փորձառու որսորդ, ճիշտ կողմնորոշվեց։

Մարտինին` որպես օրինապահ զինվորի, հայտնեցին շնորհակալություն։

Մասնավորող-պարագայական բացահայտիչը հստակեցնում, որոշակիացնում է գործողության կատարման տեղը կամ ժամանակը։ Մասնավորող բացահայտիչը նույնպես տրոհվում է բութով ու ստորակետով։ Սովորաբար բացահայտյալի հետ համաձայնում է հոլովով ու դեմքով, սակայն կան բացառություններ։

Այսօր՝  19:00-ին, սկսվում է մայրենիի ֆլեշմոբը:

Ժամանակի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման ժամանակը:

Այստեղ՝ մեր կրթահամալիրում, նախագծային կրթություն է իրականացվում:

Տեղի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման տեղը:

3.Ընդգծի՛ր պարագայական բացահայտիչները՝ նշելով տեսակը: Կետադրի՛ր:

Ձորի երկու կողմում` թավուտ անտառների մեջ, արջեր շատ են լինում:

Պապս արթնանում է վաղ առավոտյան` ուղիղ ժամը վեցին:

Երևանում` Աբովյան փողոցում, աշխույժ եռուզեռ է:

Հաջորդ օրը` շոգ կեսօրին, նա տուն վերադարձավ:

Դրսում` մայթերին, տների անկյուններում, կուտակվել էին չորացած տերևներ:

Ձմռանը` առաջին ձյան գալուն պես, հովիվներն իջնում են սարերից:

Նա բոլորովին որբ եկել էր Բաթում իր ազգականի մոտ:

4.Կետերի փոխարեն գրի՛ր պարագայական բացահայտիչներ:

Մարինեն լուռ նստել էր տանը՝ ․․․․․․․․․․․․։

Առավոտյան՝ ․․․․․․․․․․․․, Արամը սպասում էր ընկերներին:

Այս գիրքը վերցրել եմ գրադարանից՝ ․․․․․․․․․․․․․․․․:

Մայրս որոշել է անպայման վերադառնալ հայրենիք՝ ․․․․․․․․․․․․․․․․․․:

Երեկ՝ ․․․․․․․․․․․․․․․․․․, ձիով վերադառնում էի վերին գյուղերից: