Месяц: Ноябрь 2024

Հրթիռ, թռչող սարք է, որը շարժվում է տարածության մեջ հրթիռային մասի սեփական զանգվածի արտանետման ընթացքում ծագող ռեակտիվ քարշուժի շնորհիվ։

Առաջին հրթիռները, որոնք նման էին ժամանակակից հրավառության հրթիռներին, երևան են եկել ավելի քան 1000 տարի առաջ Չինաստանում։ Տիեզերանավերն ու արբանյակներն ուղեծիր դուրս բերող հսկա կրող հրթիռները կառուցված են նույն սկզբունքով, ինչ հրավառության հրթիռները։ Դրանց աշխատանքի սկզբունքը շատ պարզ է. հրթիռները լցվում են վառելանյութով, որի այրումից առաջանում է գազերի հզոր հոսք։ Գազերը բարձր ճնշման տակ արագ դուրս են հորդում ծայրափողակից, և առաջացած ռեակտիվ ուժը հրթիռը հրում է հակառակ ուղղությամբ։

Տիեզերական հրթիռներ

Մեծ հեռավորություններ հաղթահարելու ունակ առաջին հրթիռը՝ V-2, նախագծել է գերմալու համար հրթիռը պետք է զարգացնի վիթխարի՝ մոտ 40 400 կմ/ժ արագություն, որը 20 անգամ գերազանցում է ժամանակակից ավիալայների արագությունը։

Տիեզերական հրթիռակիրները սովորաբար բաղկացած են 2 և ավելի աստիճաններից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի շարժիչ և վառելանյութի պաշար։ Առաջին աստիճանի շարժիչը հրթիռը մեծ արագությամբ տանում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի սպառվել այդ աստիճանի համար նախատեսված վառելանյութի պաշարը։ Այնուհետև այն անջատվում և վայր է ընկնում, որից հետո միանում է երկրորդ տանող աստիճանի շարժիչը, և այդպես շարունակ։

Որոշ տիեզերական հրթիռներ աշխատում են պինդ վառելանյութով։ Դրանք հիմնականում բուստերներն են՝ գլխավոր հրթիռի շուրջը տեղադրված հրթիռ-արագացուցիչները։ Սակայն սովորաբար տանող հրթիռներում օգտագործվում է հեղուկ վառելանյութ, որի այրման համար անհրաժեշտ թթվածնի պաշարները պահվում են օքսիդիչի բաքում։ Հրթիռների մեծ մասն օգտագործվում է 1 անգամ, սակայն կան նաև բազմակի օգտագործման հրթիռներ. օրինակ՝ պինդ վառելանյութով աշխատող «Սփեյս Շաթլներն» օգտագործվում են մի քանի անգամ և վայրէջք են կատարում ինքնաթիռի նման։

Հրթիռային զենք, համակարգ, որտեղ ոչնչացման միջոցները նպատակակետին են հասցվում կառավարվող կամ չկառավարվող հրթիռներով, ներառում է միջուկային կամ սովորական լիցքով հրթիռ, արձակման տեղակայանք, ստուգման արձակման սարքավորումներ, նշանառության, հրթիռի թռիչքի կառավարման, տրանսպորտային և այլ միջոցներ։

Հրթիռային զենքի հիմնական հատկություններն են.

թռիչքի մեծ հեռավորությունն ու արագությունը, որը հնարավորություն է տալիս մի քանի տասնյակ րոպեում անցնել հազարավոր կիլոմետրեր, ահռելի կործանիչ ուժ ունեցող լիցքը նպատակակետին հասցնելու կարողությունը, մեծ դիպուկությունը, մանևրայնությունը, նվազ խոցելիությունը։

Պատմություն

Հրթիռային զենքի նախատիպերը, ըստ երևույթին, եղել են Հանդկաստանում և Չինաստանում 10-12-րդ դարերերում ամրոցների պաշարման ժամանակ օգտագործվող հատուկ նետերը, որոնց ամրացվում էին թղթե պարկուճներ՝ լցված բաղադրությամբ վառոդայինին մոտ պայթուցիկ նյութով։ 19-րդ դարերում հնդկական զորքը անգլիական գաղութարարների դեմ Սերինգապատամի պաշարման ժամանակ օգտագործում էր մետաղյա պարկուճով հրթիռներ՝ 3-6 կգ զանգվածով, 1, 5 — 2, 5 կմ հեռահարությամբ։

Աղբյուրներ1 2

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

 ծաղկել, քարանալ, անվանել, քարոզել, ձևավորել:

մեծանալ, բարձրանալ, կարմրանալ, տափկել, սրվել:

ոչնչանա, բոլորվելն նույնանալ, ամբողջանալ:

կրկնվել, արագանալ, դանդաղել, հաճախել:

վայել, մկկալ, տզզալ, թրխկալ:

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր: 

Անդրադառնալ, վերանայել, արտահայտնել, հակագրել, մակագրել, ստորագրել,վերակառուցել:

3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել: ունեն մեկ արմատ
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել: ունեն երկու արմատ
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ: գրված են առանձին

В огромном доме в Каменке жили племянницы и племянники Петра
Ильича Чайковского. И среди них самый любимый – Володя, добрый,
весёлый, музыкально одарённый мальчик. Дети всегда с нетерпением
ждали дядю. Они его очень любили.

Однажды, когда Пётр Ильич был в Каменке, дети весело играли. Вдруг
раздался крик: у куклы Наташи свернулась набок голова. Все по очереди
стали крутить её, но напрасно.
Пётр Ильич сел за фортепиано и заиграл что-то медленное и грустное.
И детям стало ясно, что кукла заболела. Её необходимо напоить чаем с
малиной, завязать горло тёплым шарфом, а главное – не шуметь и ходи՛ть
на цы՛почках.
Но лечение не помогло. Голова куклы скатилась с подушки на пол.
– Ах, она умерла, какое горе! – заплакали Володины сестрёнки. Тогда
Пётр Ильич заиграл торже՛ственный марш. И под эту музыку куклу отнесли
в чулан.
На следующее утро девочке принесли большую коробку. Пётр Ильич,
хитро улыбаясь, играл что-то весёлое. Он-то знал: в коробке – новая кукла.
Иногда Пётр Ильич просил Володю сыграть что-нибудь. Володя не очень
любил играть этюды и упражнения на фортепиано. Они ему казались
скучными.
Однажды, когда Петра Ильича не было в Каменке, из Петербурга пришла
посылка. В ней был «Детский альбом», который Чайковский посвятил
своему племяннику, Володе Давыдову. В «Детском альбоме» были пье՛сы с
такими названиями: «Марш деревянных кукол», «Болезнь куклы», «Новая
кукла», «Нянина сказка»…, а также танцы, песни.

До позднего вечера Володю нельзя было оторвать от фортепиано.
Забыв усталость, голод, сон, – словом, забыв обо всём на свете, он играл
страницу за страницей…
– Вы только послушайте, что это за музыка! – говорил Володя.
Володю с трудом отправили спать. «Детский альбом», уже со слегка
помя՛тыми страницами, лежал под подушкой. Может быть, поэтому мальчик
во сне слышал удивительную неповтори՛мую музыку. И ещё ему казалось,
будто в доме снова Пётр Ильич.
По Г. Абрамяну

Продолжить чтение «Детский фотоальбом»

Հեղափոխություն — Հասարակության քաղաքական, սոցիալ–տնտեսական
կառուցվածքի և մշակութային կյանքի արմատական փոփոխություն։
Քաղաքացիական պատերազմ — Քաղաքական ուժերի, սոցիալական խմբերի
միջև զինված պայքարը քաղաքական իշխանության հասնելու համար։
Անկախականներ — Անգլիական հեղափոխության առաջատար ուժերից։
Պրեսբիտերականներ — Բողոքական եկեղեցուց ծագած կրոնական ուղղու
թյուն։
Ռազմական դիկտատուրա — Քաղաքական ուժի կամ անձանց իշխանություն,
որը պետության կառավարումն իրականացնումէ բանակի վրա հենվելով։
Ռոյալիստներ — Թագավորի կողմնակիցներ։
Սահմանադրություն — Պետության հիմնական օրենք, որը սահմանումէ քա
ղաքացիների ազատություններն ու իրավունքները, իշխանության մարմին
ների կառուցվածքը, գործառույթները, դատական համակարգը և այլն։
Սահմանադրական միապետություն — Միապետական կառավարման հա
մակարգ, որտեղ թագավորի իշխանությունը ժառանգականէ, բայց սահմա
նափակվածէ սահմանադրությամբ:

1. Ինչպիսի՞ պետության վերածվեց Անգլիան XVI
   դա րում և XVII դա րի սկզբնե րին։

Արձյունաբերական վերելք ապրեց։

1. Ի՞նչն էր խանգարում ձեռնարկատիրության
   առաջընթացին։

Ավատատիրական կարգը

1. Ո՞ր կառավարման մարմիննէր ընդդիմանում
   թագավորին։

Խորհրդարանը

4. Ե՞րբէ սկսվել հեղափոխությունը Անգլիայում։ Որքա՞նէ այն տևել։

1640-1660թ

4. Ե՞րբէ սկսվել քաղաքացիական պատերազմը, որքա՞նէ այն տևել։

1640թ-1647

4. Ե՞րբէ տեղի ունեցել Նեյսբիի ճակատամարտը. ո՞ւմ հաղթանակով
   այն ավարտվեց։

1645թ. հուլիսի 14ին Նեյսբիի։Քրոմվելի բանակը

4. Ո՞ւր փա խավ Չարլզ I-ը ։

Շոտլանդիա

4. Թագավորի մահապատժից հետո ի՞նչ տեղի ունեցավ Անգլիայում։

Հրչակվեց հանրապետություն

մաս 2

1. Ի՞նչ էր ծովը ծերունու համար: 

Ծովը ծերունու համար կին էր։

2 . Ներկայացրո՛ւ  ծերունու վերաբերմունքը ձկան նկատմամբ: 

Ծերունին վերաբերվում էր ձկանը բարեկամակն և որպես մեծ հաջողություն։

3. Դուրս բեր հատվածներ, որոնք կարծում ես, կարևոր են:

Նա նայում էր ծովի մութ խորքին, ուր ձգվում էին նրա կարթաթելերը։ Ծերունու թելերը միշտ ավելի ուղիղ էին իջնում, քան մյուս ձկնորսներինը, և ծովի խավարում՝ տարբեր խորությունների վրա, խայծը սպասում էր ձկանը հենց այն տեղում, որը ծերունին որոշել էր նրա համար։

Լավ է իհարկե, երբ մարդու բախտը բանում է։ Բայց ես գերադասում եմ կարգին բռնել իմ գործը։ Իսկ երբ բախտը գա, ես պատրաստ կլինեմ»։

մաս 3

• Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

Անհասկանալի բառեր չկան։

• Ներկայացրո՛ւ ծերունու մտորումները։ 

Ծերունին մտածում էր իր երազների լավ հիշողությունների մասին։

• Տեքստից առաջանձանցրո՛ւ ծերունու բռնած ձկան նկարագրությունները։ 

Ձուկը շատ մեծ էր և արծաթագույն։ Երբ ծերունին առաջին անգամ տեսավ, այն պառկած էր՝ փորը վերև, իսկ հարպունը խրված էր նրա մեջքին։

Ձկնին աչքերն արտահայտում էին անտարբերություն, իսկ մարմինը ծածկված էր մանուշակագույն ու արծաթագույն շերտերով։

Ձուկը շատ ծանր էր, եւ ծերունին մտածում էր, որ դրա քաշը կկարողանա հասնել կես տոննայի։

Մարմինը հսկայական էր՝ պոչը լայն, իսկ աչքերը կտրուկ ու անշարժ։

Այն հանգիստ լողում էր ալիքների մեջ, և ծերունին չէր կարողանում դադարեցնել նրան նայելը։

մաս 4

1. Բնութագրի՛ր ծերունուն:

Ծերունի բարի մարդ էր և սիրում էր բնությունը,իրեն համարում էր բնության մի մասնիկ։

2. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո հիմնավորված կարծիքը: 

Ստեղծագործությունը իմաստալից էր բայց մի փորքր ձանձրալի և սկզբում խառը։Ընդհանուր առմամբ ինձ շատ դուր եկավ գաղափարը, մեծ պայքարի նկարագրությունը և մարդու ու բնության միասնությունը։Պատմությումը նաև հուզիչ էր։

1․ Ներկայացնել Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։

2.Պատմի՛ր Արևելյան Եվրոպայի բնակչության մասին:

3. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում։

4. Բացատրե՛ք, թե Ռուսաստանի տարածքի վիթխարի չափերը և բնական պայմանների բազմազանությունը ինչ առավելություններ ու խոչընդոտներ են ստեղծում տնտեսության զարգացման համար: 

5.Բնութագրեք Վրաստանի աշխարհագրական դիրքը:

6. Գնահատեք Սև ծովի դերը Վրաստանի կյանքում։

7. Որո՞նք են Վաստանի զարգացման նախադրյալները:

8.Պատմի՛ր Վրաստանի բնակչության և կլիմայի մասին:

Բ․ Դ․

28․

AB և CD

29.

m=3կգ a=F/m =

F=6Ն

————————

a=?

1. Դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող ես նախադասությունից բառ հանել):

Ընկերդ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
Որսս իր ոտքով եկավ:
Ծովափի բնակիչներս ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը:
Դու ամենաուժեղ մարզիկդ հաղթանակով պիտի գաս:
Ծեր որսորդս կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք շնորհալի տղաներդ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեռքդ ընկնողին պրծում չկա:

2.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
 բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ  անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ:մե՞նք

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: դո՞ւք
Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում:ե՞ս
Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում:ե՞ս
Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա:դո՞ւ
Աչքներդ լույս լինի:ձեր

3. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա իր սանիկի խոսելու ընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլ նախադասություններ: Բոլորը չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան:
Ամբողջ աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Կարդա՛

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ (այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիր գրություն (մի քանի, ոչ ոք և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականում գոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից և խճողումներից:

1.Տեղադրել նախընտրած հոդվածի հղումը  :

 2.Ներկայացնել հոդվածի հեղինակին/հակիրճ/:

3.Հոդվածի վերնագիրը. հարկավոր է ուշադիր կարդալ հոդվածը, անգամ մեկից ավելի անգամ: Առաջին հերթին ուսումնասիրեք վերնագիրը ՝ որքանով է այն ճշգրիտ արտացոլում հոդվածում բարձրացված թեման: Եվ նաև, թե որքանով է նշանակալից թեման ինքնին: Ինչպես  է հեղինակը հասկանում ու բացահայտում : Խնդիրը նորույթի տեսանկյունից վերլուծելու նրա մոտեցումը:

4.Անդրադառնալ հետազոտական թեմայի արդիականությանը:

5.Հիմնավորել փաստական ​​նյութի նորությունը, հուսալիությունը, ճշմարտացիությունը:

Օր.՝ Բացահայտելով իր դիրքն ու տեսակետները ՝ հեղինակը ապավինում է միայն իր ապրած դարաշրջանի փաստերին: Ներկայացվում է միայն փաստական ​​նյութ `անուղղակիորեն հաստատելով արված եզրակացությունների և առաջարկությունների ճիշտությունը: Այնպես որ, իմ կարծիքով, բավարար տվյալներ չկան, որոնք հաստատում են օգտագործված փաստերի իսկությունը:

6. Հոդվածում կոնկրետացնել ուսումնասիրվող թեմաները: Հաճախ հոդվածում մի քանի թեմաներ են արծարծվում, և պատահում է, որ հեղինակը մեկից մյուսը ցատկում է, և ի վերջո երկուսն էլ  ավարտվուն չեն: Նյութի բոլոր թեմաները պետք է բացահայտվեն հաջորդաբար `վերջում դրանցից յուրաքանչյուրի տրամաբանական եզրակացությամբ:

7. Վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխան այս կարևոր կետերը վերանայելուց հետո դուք պետք է որոշեք թեման ամբողջությամբ բացահայտվա՞ծ է: Պատահում է, որ հեղինակը հատուկ չի բացահայտում ամեն ինչ մինչև վերջ ՝ թողնելով հարցը բարձրացված ՝ ընթերցողին ստիպելու մտածել և վերլուծել ինքն իրեն: Սրանք որոշակի նյութեր են, որոնք իրենց առջև խնդիր են դնում չբացահայտել և լիովին չվերլուծել նկարագրված խնդիրները, այդպիսով, հետաքրքրում են ընթերցողին ՝ հնարավորություն տալով ինքնուրույն եզրակացնել: Եթե ​​նման հոդվածի եք հանդիպում, ապա այն պետք է նշել նյութը ուսումնասիրելիս:

8. Դուրս գրել ձեզ համար կարևոր հատվածները, ձեր տեսակետը հիմնավորել: